Bu fikrlar “Das Parlament” haftalik gazetasining 2026-yil 26-sentabr kuni chiqadigan soni uchun berilgan intervyuda aytilgan. Germaniya Bundestagi matbuot xizmati intervyudagi ma’lumotlarni 25-sentabr kuni oldindan e’lon qildi.
Fon Notzning so‘zlariga ko‘ra, Germaniyada razvedka xizmatlari haqidagi qonunchilik o‘nlab yillar davomida izchil shakllanmagan. U Germaniya Federal Konstitutsiyaviy sudi uzoq vaqtdan beri islohot qadamlarini talab qilib kelayotganini aytdi. Ichki va tashqi xavflar kuchaygani sababli bu sohada shoshilinch choralar ko‘rish kerakligini qo‘shimcha qildi.
Siyosatchi xorijiy razvedka xizmati — Federal razvedka xizmati (BND)ga xorijda operativ faoliyat yuritish imkonini berish mumkinligini aytdi. Uning fikricha, bunday vakolatlar kuchaytirilgan nazorat, aniq mas’uliyat va mutanosiblik talablari bilan birga joriy etilishi kerak.
Fon Notz ichki xavfsizlik masalasida esa vakolatlar taqsimlanishi saqlanishi lozimligini bildirdi. Uning ta’kidlashicha, Konstitutsiyani himoya qilish bo‘yicha Federal idora ma’lumot to‘playdi, bu ma’lumotlar aniq muammolarni ko‘rsatsa, tegishli choralarni politsiya ko‘radi. U Federal Konstitutsiyani himoya qilish idorasiga yashirin tarzda xavfni bartaraf etish vakolatlarini berish qo‘shimcha noaniqlik va tartibsizlikka olib kelishi mumkinligini aytdi.
Yashillar vakili ichki razvedka xizmatiga zamonaviy va samarali vakolatlar kerakligini inkor etmadi. Shu bilan birga, hukumatning amaldagi loyihasi ko‘plab jihatlarda maqsaddan va konstitutsiyaviy talablardan oshib ketayotganini bildirdi. U yashirin uy-joy tintuvlari hamda ta’sirlangan shaxslarning kompyuterlaridagi ma’lumotlarni o‘zgartirish kabi choralarni ayniqsa sezgir masalalar deb atadi.
Davlatning IT-tizimlariga kirish masalasida Fon Notz zaifliklarni boshqarish tizimi bo‘lishi kerakligini aytdi. Davlat axborot xavfsizligidagi zaifliklardan foydalanadigan bo‘lsa, bu zaifliklar fuqarolar, kompaniyalar yoki davlat tuzilmalari uchun boshqa joylarda jiddiy xavf tug‘dirmasligi baholanishi lozim. U ayrim hollarda zaifliklarni yopish va bu haqda Germaniyaning Axborot xavfsizligi bo‘yicha federal idorasiga xabar berish hujum imkoniyatidan muhimroq bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi.
Sun’iy intellektdan katta hajmdagi ma’lumotlarni avtomatik qayta ishlash yoki operativ choralarni mustaqil boshlashda foydalanish bo‘yicha ham aniq huquqiy qoidalar zarurligi aytildi. Fon Notz bunday vositalar faqat muayyan shartlar va huquqiy kafolatlar asosida qo‘llanishi mumkinligini bildirdi.
Qonun loyihasi bo‘yicha mustaqil ekspertlar ishtirokidagi tinglovlar yaqin orada o‘tkazilishi kutilmoqda. Fon Notz ekspertlar loyihani haddan tashqari keng yoki konstitutsiyaviy talablarga zid deb baholasa, koalitsiya uni o‘zgartirishga tayyor bo‘lishi kerakligini aytdi. U Yashillar fraksiyasi islohotni prinsipial jihatdan qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini, ammo ochiqdan-ochiq konstitutsiyaga zid qoidalarni ma’qullamasligini bildirdi.
Fon Notz, shuningdek, islohot doirasida Parlament nazorat qo‘mitasining rolini kuchaytirish kerakligini aytdi. Uning fikricha, Mustaqil nazorat kengashi ham yanada plyuralistik va xilma-xil tarkibda tuzilishi lozim.